इरानमा फेरि भीषण बमबारी : रेलवे पुलमा क्षेप्यास्त्र प्रहार, ‘२० गुणा’ कडा जवाफ दिने ट्रम्पको चेतावनी

अमेरिकाले इरानका विभिन्न सहरहरूमा फेरि भीषण बमबारी गरेको छ। होर्मुज जलमार्गको किनारमा रहेका विभिन्न सहरमा भीषण विस्फोट गरिएको हो।

यस आक्रमणका कारण इरानशहरमा कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने चाबहारमा व्यापक रूपमा विद्युत आपूर्ति अवरुद्ध भएको छ। चाबहारमा दुई वटा डक (घाट) र एउटा समुद्री ट्राफिक नियन्त्रण टावरमा पनि क्षति पुगेको बताइएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलमार्गमा आवतजावत गर्ने व्यावसायिक जहाजहरूमाथि इरानले गरेको कथित आक्रमणको 'बदला' मा यी आक्रमणहरू गरिएको बताएका छन्। उनले जुन १६ मा इरानसँग भएको समझदारीपत्र र युद्धविराम समाप्त भएको घोषणा समेत गरेका छन्। इरानले सम्झौता गर्न चाहेको खण्डमा किन जहाजहरूमा आक्रमण गर्‍यो भन्ने प्रश्नमा उनले जवाफ दिए, 'किनभने इमानदारीपूर्वक भन्नुपर्दा तिनीहरू पागल छन्। यो पागल सुनिन्छ, तिनीहरू अलि नियन्त्रण बाहिर छन्, तर तिनीहरू नराम्रोसँग सम्झौता गर्न चाहन्छन्।'

उनले थप कडा चेतावनी दिँदै भने, 'हामीले उसलाई धेरै कडा प्रहार गर्‍यौँ। जब जब तिनीहरूले हामीलाई प्रहार गर्छन्, हामी तिनीहरूलाई २०-१ ले प्रहार गर्नेछौँ। यदि यो फेरि भयो भने, अवस्था धेरै खराब हुनेछ।' अमेरिका पूर्ण-स्तरीय सैन्य द्वन्द्वमा फर्कन लागेको हो कि भन्ने प्रश्नमा उनले आफूलाई यसबारे थाहा नभएको तर सैन्य रूपमा अमेरिकाले पहिले नै जितिसकेको दाबी गरे। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले पनि इरानले जहाजहरूमा गोली हानेमा कडा जबाफ दिने चेतावनी दिएका छन्।

मंगलबार र बुधबार रातिको हवाई आक्रमण युद्धविराम घोषणा पछिकै सबैभन्दा ठुलो भएको बताइएको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डका अनुसार यो कारबाही होर्मुज क्षेत्रमा नेभिगेसनको स्वतन्त्रता कायम राख्न र इरानको क्षमतालाई कमजोर बनाउन गरिएको हो।

रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण बन्दर अब्बास, सिरिक, अबु मुसा, जास्क र केश्म टापुमा विस्फोटका आवाजहरू सुनिएका छन्। सिरिक सहरले होर्मुज जलमार्गको निरीक्षण गर्ने भएकाले यो क्षेत्र इरानका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यसैगरी, दक्षिणपूर्वी सहर कोनारक र इरानशहरको विमानस्थल सुविधालाई पनि निशाना बनाइएको छ।

बुशेहरमा पनि धेरै हवाई हमला भएका छन्, जहाँ इरानको आणविक ऊर्जा संयन्त्र रहेको छ। यद्यपि स्थानीय अधिकारीहरूले प्लान्टमा कुनै क्षति नभएको बताएका छन्। इरानको राज्य सञ्चालित मिडियाका अनुसार अमेरिकी सेनाले उत्तरी प्रान्त गोलेस्तानको अक्काला सहर बाहिर रहेको अक ताका खान रेलवे पुलमा सात वटा क्रुज क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ, जसमध्ये दुई वटाले रेलवे ट्र्याकमा क्षति पुर्‍याएका छन्। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले यस आक्रमणको 'कडा' जवाफ दिने वाचा गरेको छ।

अमेरिकी आक्रमण र ट्रम्पको बयानप्रति इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले इरानीहरूले 'अश्लीलताको जवाफ अश्लीलताले होइन, कामले दिन्छन्' भनेका छन्। त्यस्तै, उपविदेशमन्त्री काजेम घरिबाबादीले ट्रम्पको टिप्पणी शक्तिको संकेत नभएर क्रूर बलमा निर्मित नीतिको असफलताको स्वीकारोक्ति भएको टिप्पणी गरे।

इरानका प्रमुख वार्ताकार तथा संसद्का सभामुख मोहम्मद बागेर कालिबाफले 'धम्की र जबरजस्तीको युग सकिएको' भन्दै इरान नझुक्ने स्पष्ट पारेका छन्। इरानले यसबारे संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद् (युएनएससी) का अध्यक्ष र संयुक्त राष्ट्र महासचिवलाई छुट्टाछुट्टै पत्र पठाएको छ। अमेरिकी हमलाको जवाफमा इरानले खाडी क्षेत्रमा रहेका सैन्य अड्डालाई निशाना बनाएको दाबी गरेको छ।

अर्कोतर्फ, पाकिस्तान, कतार, इजिप्ट र टर्कीजस्ता क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरू अन्तरिम सम्झौता र युद्धविराम जोगाउन २४ घण्टा कूटनीतिक प्रयासमा जुटेका छन्। पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयले नयाँ द्वन्द्व कसैको पनि हितमा नभएको भन्दै दुवै पक्षलाई संवादमा आउन आग्रह गरेको छ। कतारले भने होर्मुजमा आफ्नो जहाजमाथि भएको आक्रमणको निन्दा गर्दै इरानलाई जिम्मेवार ठहर्‍याएको छ।

यसैबिच, दिवंगत इरानी सर्वोच्च नेता अली खामेनीको शवलाई इराकी सहर नजफ र करबलामा लाखौँ मानिसहरूको अन्त्येष्टि जुलुसपछि आज उनको गृहनगर मशहदमा गाडिनेछ। तेहरान र कोममा भएका शोक सभाहरूमा लाखौँ मानिसले बदलाको प्रतिकको रूपमा कफिनमा रातो कपडा राखेका थिए। यसै समयमा, इजरायली सेनाले पनि गाजा र लेबनानमा आक्रमण जारी राखेको छ, जसका कारण प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा कम्तीमा आठ जना र नबातीह अल-फव्कामा दुई जनाको मृत्यु भएको छ।

यो नयाँ तनावका कारण विश्व बजारमा तेलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ, जसले अमेरिकी मध्यावधि चुनावमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषकहरू बताउँछन्। ट्रम्पले भने इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्नका लागि तेलको मूल्य थोरै बढ्नु सामान्य भएको तर्क गरेका छन्। उनले इरानको नागरिक पूर्वाधार र खार्ग टापुको तेल उत्पादन केन्द्र कब्जा गर्न सक्ने विगतको धम्की समेत दोहोर्‍याएका छन्।