अहिलेको समाजमा राम्रो ग्रेड आउँदा विज्ञान, औसत आउँदा व्यवस्थापन र कम ग्रेड आउँदा मानविकी वा शिक्षा संकाय पढ्नुपर्ने मानसिकता व्याप्त छ, जुन विद्यार्थीको रूचिको विपरीत हुन सक्छ।

सामाजिक सञ्जालमा देखिने अरूको जीवन, अनावश्यक तुलना, क्षणिक मनोरञ्जन र निरन्तर अपडेटको होडले गर्दा हाम्रो मन कहिल्यै स्थिर रहन पाउँदैन। यही कारण आजको पुस्ताको सबभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ– ‘एकाग्रता जोगाउनु’।

मुक्का हान्ने क्रममा मारियोले चिच्याउँदै भनेका थिए, ‘मेरी स्वास्नीलाई जे भनिस् त्यसको फल यही हो !’

यो घटना मेरो मनमा गहिरो रूपमा बसेको छ। घर फर्किएपछि पनि धेरै समयसम्म त्यही दृश्य मेरो मनमा घुमिरह्यो। मैले बारम्बार सोचिरहेँ— यदि त्यो व्यक्तिको स्थानमा म भएको भए के हुन्थ्यो होला?

शिक्षा सँगसँगै हामीमा नैतिक शिक्षा पनि हुनुपर्छ। नैतिकता पक्कै पनि शिक्षाले नै ल्याउँछ। नैतिकताले माया, स्नेह, सद्भाव, आदर, सम्मान तथा जागरुकता ल्याउँछ। यसैले शिक्षा सँगसँगै हाम्रो नैतिक शिक्षा पनि सँगै जानुपर्छ। नैतिकता बिनाको शिक्षा शून्य हुन्छ। बास्ना बिनाको फूल हुन्छ। हामी बास्नासहितको फूल हुनु पर्छ।

पहाडी ग्रामीण कृषिको संकट र बाँदर आतंकको समाधान दुई फरक मार्गबाट खोज्न सकिन्छ- बाँदर विस्थापन वा कृषि रूपान्तरण। अनुभव र विश्लेषणले दोस्रो मार्ग अधिक दिगो र व्यावहारिक सिद्ध हुने देखाउँछ। परम्परागत खेतीबाट नगदे बालीमा स्थानान्तरण हुँदा एकैसाथ दुई समस्याको समाधान हुन सक्छ, बाँदरको उपद्रो न्यूनीकरण र कृषकको आर्थिक उत्थान।

एसइईको नतिजाले तपाईं कति सक्षम हुनुहुन्छ भन्ने संकेत दिन सक्छ तर तपाईंको सम्भावना र पहिचान त्यसमा सीमित हुँदैन। जीवनमा सफल भएका धेरै व्यक्तिहरूले सुरुमा ‘सही’ मानिने बाटो रोजेका थिएनन् तर आफूलाई बुझेर रोजेको बाटोमा निरन्तर मेहनत गरेर सफल भएका छन् भने कति मानिस आफूलाई नचिनेर फरक विषय अर्थात् क्षेत्रतिर लाग्दा सफलताको गन्तव्यमा नपुगेका र बिच बाटोमै अलपत्र परेका प्रशस्त उदाहरणहरू पनि देख्न सकिन्छ।

डोजर आतंकविरुद्ध माइतीघर मण्डलामा खबरदारी कार्यक्रम भएको छ ।

गोलाविभाजन मौरीपालनको उत्पादन वृद्धि, गोला विस्तार तथा व्यावसायिक सुदृढीकरणका लागि अत्यन्त प्रभावकारी र वैज्ञानिक विधि हो। उचित समय, गुणस्तरीय गोला छनोट तथा आधुनिक व्यवस्थापन प्रविधिको प्रयोगमार्फत यस अभ्यासले मौरीपालनलाई दिगो, लाभदायक र व्यावसायिक कृषि उद्यमका रूपमा स्थापित गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ।

मलाई सिलगढी स्मृतिको बिट मार्दै गर्दा संघदेखि स्थानीय तहसम्म नेतृत्वमा रहेका सबैलाई भन्न मन छ, सुनाउन मन छ कि शहरमुखी, असन्तुलित र केन्द्रीकृत विकासले हाम्रो जस्तो उपभोगमुखी अर्थतन्त्रलाई दिगो र स्थायित्व दिन सक्दैनन्।