बसाइँसराइ दर्ताका लागि मापदण्ड : ६ महिनाअघि नै जग्गा किनेको हुनुपर्ने

ताप्लेजुङको सिरिजंगा गाउँपालिकाले पालिका क्षेत्रमा बसाइँ सरी आउनेहरूका लागि जग्गा खरिद गर्नुपर्ने सहितका मापदण्ड बनाएको छ।

पालिकाले बसाइँ सरी आउने मापदण्डमा केही कुरा नखोलेपनि पालिका क्षेत्रमा सञ्चालित जलविद्युत परियोजनामा सेयर लगाउनका लागि अस्थायी बसाइँ सराई हुने गरेको आशंकामा कार्यपालिकाले निर्णय गरी बसाइँ सम्बन्धी नयाँ मापदण्ड बनाएको हुनसक्ने आशंका गरिएको छ।

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत डम्बरबहादुर आङदेम्बेका अनुसार अब पालिका क्षेत्रमा बसाइँ सरी आउनेहरूमध्ये कुनै एक व्यक्तिका नाममा सम्बन्धित वडा क्षेत्र भित्रको कम्तिमा ६ महिना अगाडि जग्गा खरिद गरेको हुनुपर्ने छ।

यस्ता व्यक्तिको घर जग्गा कायम भएको भनी वडाध्यक्षले प्रमाणित गरेको कागज अनिवार्य हुनुपर्ने मापदण्ड पालिकाले बनाएको छ। कार्यपालिकाले जेठ १९ गते गरेको निर्णय पालिकाले सिरिजंगा राजपत्रमा प्रकाशित गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। पालिकाले उल्लेखित मापदण्ड पूरा गरी आउने लाभग्राहीको मात्र बसाइँ सराई दर्ता गर्ने भएको छ।

गाउँपालिकाले राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण ऐन २०७६ र राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण नियमावली २०७७ मा भएको व्यवस्था अनुसार स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को दफा ११ को उपदफा(२) च(३)मा भएको व्यवस्था अनुसार मापदण्ड बनाई लागू गरेको जनाएको छ। स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को परिच्छेद ३ मा गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको काम,कर्तव्य र अधिकार सम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ।

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को दफा ११ को उपदफा(२) च(३)मा जन्म,मृत्यु,विवाह,सम्बन्ध विच्छेद,बसाइँ सराई दर्ता र पारिवारिक लगतको अभिलेख तथा पञ्जीकरण व्यवस्थापनको अधिकार स्थानीय सरकारलाई हुने उल्लेख गरिएको छ।

सोही प्रावधानलाई टेकेर पालिकाले पालिका क्षेत्र भित्र बसाइँ सराई व्यवस्थापनका लागि नयाँ मापदण्ड बनाई थप व्यवस्थित गर्ने योजना बनाइएको सिरिजंगाले जनाएको छ। ताप्लेजुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवराज सेढाईं नामै ‘बसाइँ सराई’भएकोले बस्ने ठाउँ सारेको स्पष्ट यकिन हुनु कानुनले नै निर्दिष्ट गरेको विषय भएको बताउँछन्।