पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न दिउँसो एक कप सादा दही खाने गर्नुस

काठमाडौँ, असार ३१ । आजको व्यस्त जीवनशैली, अस्वस्थ खानपान, तनाव र अनियमित भोजनका कारण धेरै मानिसको आन्द्राको स्वास्थ्य प्रभावित भइरहेको छ। तर एउटा सानो दैनिक बानीले तपाईंको पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न ठूलो मद्दत गर्न सक्छ।

दिउँसोको खानासँग नुन वा चिनी नमिसाएको एक कप सादा दही खाने बानी अपनाउनुहोस्।

एसिडिटी, पेट फुल्ने, अपच, पायल्स वा अन्य पाचनसम्बन्धी समस्याबाट पीडित व्यक्तिका लागि आन्द्रालाई स्वस्थ राख्ने खानपान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। ग्यास्ट्रोइन्टेसनल रोगका विशेषज्ञहरूका अनुसार औषधिसँगै सही खानपान अपनाउँदा दीर्घकालीन रूपमा पाचन स्वास्थ्यमा उल्लेखनीय सुधार आउँछ।

यस लेखमा दहीलाई किन ‘प्राकृतिक प्रोबायोटिक सुपरफुड’ मानिन्छ र यसले कसरी पाचन तथा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन मद्दत गर्छ भन्नेबारे जानकारी दिइएको छ।

आन्द्राको स्वास्थ्य भनेको के हो?

आन्द्रा हेल्थ भन्नाले हाम्रो पाचन प्रणालीमा रहेका राम्रो (गुड ब्याक्टेरिया) र हानिकारक जीवाणुबीचको सन्तुलनलाई जनाउँछ। यी सूक्ष्मजीवहरूले शरीरमा धेरै महत्त्वपूर्ण काम गर्छन्।

खाना राम्रोसँग पचाउन सहयोग गर्छन्।
पोषक तत्त्वहरू शरीरले सजिलै अवशोषण गर्न मद्दत गर्छन्।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछन्।
संक्रमणबाट जोगाउँछन्।
शरीरको मेटाबोलिज्मलाई सन्तुलित राख्छन्।

यदि आन्द्राको स्वास्थ्य बिग्रियो भने निम्न समस्या देखिन सक्छन्–

एसिडिटी
पेट फुल्ने
कब्जियत
इरिटेबल बाउल सिन्ड्रोम
कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता
लामो समयसम्म रहने पाचन समस्या

धेरैजसो पाचनसम्बन्धी रोगको सुरुवात आन्द्रामा रहेका लाभदायक जीवाणुको असन्तुलनबाट हुने भएकाले दैनिक खानपानमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ।

दही किन ‘प्राकृतिक प्रोबायोटिक’ मानिन्छ?

दही सबैभन्दा सजिलै उपलब्ध हुने प्राकृतिक प्रोबायोटिक खाद्य पदार्थ हो। यसमा जीवित लाभदायक ब्याक्टेरिया (Probiotics) हुन्छन्, जसले आन्द्राको सूक्ष्मजीव सन्तुलन कायम राख्न मद्दत गर्छ।

दैनिक सादा दही खाँदा यी लाभदायक ब्याक्टेरिया आन्द्रामा पुगेर पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न सहयोग गर्छन्।

दहीमा पाइने मुख्य पोषक तत्त्व
प्रोबायोटिक्स (लाभदायक जीवाणु)
क्याल्सियम
प्रोटिन
भिटामिन बी१२
फस्फोरस

महँगा प्रोबायोटिक सप्लिमेन्टको तुलनामा दही प्राकृतिक, सस्तो र दैनिक सेवनका लागि सुरक्षित विकल्प हो।

दैनिक दही खानुका फाइदा
१. आन्द्रामा राम्रो ब्याक्टेरियाको सन्तुलन कायम गर्छ

दहीमा पाइने ल्याक्टोबेसिलस लगायतका लाभदायक जीवाणुले आन्द्रामा राम्रो ब्याक्टेरियाको संख्या बढाउँछन्।

यसले:

पाचन सुधार गर्छ।
पेट फुल्ने समस्या घटाउँछ।
एसिडिटी कम गर्न मद्दत गर्छ।

२. पाचन प्रक्रिया सहज बनाउँछ

अनियमित खानपानका कारण धेरै मानिसलाई अपचको समस्या हुन्छ। दिउँसोको खानासँग दही खाँदा:

खाना सजिलै पच्छ।
पोषक तत्त्व राम्रोसँग अवशोषित हुन्छ।
खाना खाएपछि हुने भारीपन कम हुन्छ।

३. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ

हाम्रो शरीरको करिब ७० प्रतिशत रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता आन्द्रासँग सम्बन्धित हुन्छ।

दहीले:

आन्द्राको भित्री तहलाई बलियो बनाउँछ।
संक्रमणबाट जोगाउँछ।
सूजन (इन्फ्लामेसन) कम गर्न सहयोग गर्छ।

४. हानिकारक ब्याक्टेरियाबाट जोगाउँछ

दहीमा रहेका प्रोबायोटिक्सले:

हानिकारक जीवाणुको वृद्धि रोक्छन्।
पेटको संक्रमण कम गर्न मद्दत गर्छन्।
पाचनसम्बन्धी समस्या घटाउँछन्।

५. सामान्य पाचन समस्यामा लाभदायक

दैनिक दही सेवनले निम्न समस्या व्यवस्थापनमा सहयोग पुर्‍याउन सक्छ:

एसिडिटी
ग्यास्ट्राइटिस
कब्जियत
पेट फुल्ने
इरिटेबल बाउल (आईबीएस) का लक्षण
दही खाने सबैभन्दा उपयुक्त समय

दिउँसो (विशेषगरी लन्चसँग)

दिउँसो दही खानु उत्तम मानिन्छ, किनभने:

यस समयमा पाचन शक्ति बढी सक्रिय हुन्छ।
प्रोबायोटिक्स प्रभावकारी रूपमा काम गर्छन्।
भारी खाना पचाउन सहयोग मिल्छ।

राति कहिले नखाने?

यदि तपाईंलाई:

बारम्बार रुघाखोकी लाग्छ,
साइनसको समस्या छ,
राति पाचन कमजोर हुन्छ,

दही खाने सही तरिका

अधिकतम लाभका लागि:

– नुन वा चिनी नमिसाएको सादा दही खानुहोस्।
– घरमै जमाएको वा ताजा दही रोज्नुहोस्।
– दैनिक एक सानो कचौरा (करिब एक कप) पर्याप्त हुन्छ।
– दिउँसोको खानासँग सेवन गर्नुहोस्।
– फ्लेभर भएको वा अत्यधिक प्रशोधित दहीबाट टाढा रहनुहोस्।

दही खाने स्वस्थ विकल्प
भातसँग दही
तरकारीसँग दही
मोही
रोटी वा कोदो, फापर, जौजस्ता अन्नसँग दही
कसले दैनिक दही खानु उपयुक्त हुन्छ?

दही विशेष गरी निम्न व्यक्तिका लागि लाभदायक हुन्छ:

पाचन समस्या भएका व्यक्ति
कब्जियत वा बवासीर भएका बिरामी
एसिडिटी वा पेट फुल्ने समस्या भएका
पेटको संक्रमणबाट निको भइरहेका व्यक्ति
जठरान्त्रसम्बन्धी समस्या भएका
अनियमित समयमा खाना खाने कार्यालयमा काम गर्ने व्यक्ति

कहिले सावधानी अपनाउने?

दही सबैका लागि उपयुक्त नहुन पनि सक्छ। यी अवस्थामा चिकित्सकको सल्लाह लिनु राम्रो हुन्छ:

गम्भीर ल्याक्टोज असहिष्णुता
डेरीजन्य पदार्थ खाँदा पेट धेरै फुल्ने
पुरानो साइनस वा श्वासप्रश्वासको समस्या
विशेष प्रकारका पाचन रोग

यस्तो अवस्थामा व्यक्तिगत स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार आहार योजना आवश्यक पर्न सक्छ।

सानो बानीले भविष्यका रोगबाट बचाउन सक्छ

दैनिक एक कप दही खाने बानीले:

पाचन सुधार गर्छ।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
आन्द्रामा राम्रो ब्याक्टेरियाको सन्तुलन कायम राख्छ।
दीर्घकालीन स्वास्थ्य जोखिम कम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।